Geschiedenis Matthäus Passion
Ontstaan Matthäus Passion
In 1728 componeerde Bach één van zijn langste en bekendste composities: de Matthäus Passion. Op 15 april 1729, Goede Vrijdag, werd de Matthäus Passion voor het eerst uitgevoerd in de Thomaskirche in Leipzig. Nadien heeft de componist het stuk nog enkele keren aangepast, tot het in 1736 definitief af was. Na het overlijden van Johann Sebastian Bach raakte de Matthäus Passion, evenals zijn andere muziek, in de vergetelheid. Pas in het laatste kwart van de twintigste eeuw begon men weer met het uitvoeren authentieke werk van Bach.
Bach
Johann Sebastian Bach (1685-1750) wordt gezien als een van de grootste componisten uit de geschiedenis van de klassieke muziek. Als jongste zoon uit een zeer muzikale familie werd hij onder meer opgeleid als organist, violist en componist. Door veel te luisteren naar muziek van andere componisten raakte hij vertrouwd met de Franse, Duitse, Oostenrijkse en Italiaanse stijlen. Deze invloeden zijn terug te horen in zijn eigen composities.
Uitvoeringen Nederland
De eerste uitvoering van de Matthäus Passion in Nederland was in 1870, onder leiding van Woldemar Bargiel in Rotterdam. Amsterdam volgde vier jaar later met een uitviering door het Toonkunstkoor Amsterdam en het Parkorkest onder leiding van Johannes Verhulst. Nog steeds zingt dit koor ieder jaar op Goede Vrijdag de Matthäus Passion in het Concertgebouw in Amsterdam. De massale populariteit van de Matthäus Passion begon in 1899, toen de Nederlandse dirigent Willem Mengelberg een ingekorte versie van het stuk uitvoerde. Als reactie hierop begon de Nederlandse Bachvereniging in Naarden met het uitvoeren van het complete stuk. Tegenwoordig is de Matthäus Passion in de kerk van Naarden één van de best bezochte uitvoeringen en is een waar society evenement geworden. Naast het concert in Naarden zijn er ieder jaar in de passietijd vele tientallen uitvoeringen van de Matthäus Passion in het hele land te bezoeken.
Bewerkingen op de Matthäus Passion
De eerste Nederlandstalige versie van de Matthäus Passion werd in 1948 gemaakt door de dichter Jan Engelman. Jaren later schreef zanger en componist Jan Rot zijn eigen vertaling, die werd uitgevoerd door het Residentie Orkest, het Residentie Bachkoor en het Haags Matrozenkoor, gedirigeerd door Jos Vermunt. Het album van deze Nederlandstalige Mattheüspassie belandde in 2006 op nummer één in de mega-albumcharts. Na het succes van dit album begonnen Nederlandse dj’s als Joost van Bellen en Laidback Luke met het remixen van de Mattheüs Passion onder de noemer ‘Bach en Beats.’ Naast deze moderne ontwikkelingen, die soms nog maar weinig met het origineel te maken hebben, blijft ook de klassieke uitvoering onverminderd populair. De Stichting Meezing-Mattheüs organiseert sinds 1998 meezingconcerten met zowel de originele als de Nederlandstalige tekst van de Matthäus Passion. De voorstelling ‘Dichtbij Mattheüs’ is de laatste ontwikkeling op het gebied van eigentijdse interpretaties van de Matthäus Passion. Dichtbij Mattheüs is gecomponeerd door pianist Henk Doest en is in april van dit jaar te beluisteren in verschillende kerken en theaters in Nederland.
Luisteren
